Introductie

Het project DBC GGZ heeft als doel een vraaggerichte en prestatiegerichte bekostigingssystematiek voor de GGZ op basis van Diagnose Behandeling Combinaties (DBC’s) te ontwikkelen en te implementeren.

Aanleiding voor het DBC-project was het voornemen om de op genezing gerichte GGZ over te hevelen naar de zorgverzekeringswet. Voor de algemene ziekenhuizen is een bekostigingssystematiek ontwikkeld op basis van Diagnose Behandel Combinaties (DBC's). VWS stelt als voorwaarde bij deze overheveling dat de GGZ een vergelijkbare bekostigingssystematiek ontwikkelt om zo de integratie van de GGZ met de somatiek verder vorm te geven.

Op deze en vervolgpagina's geven we informatie over de ontwikkeling van de DBC-systematiek.
Een volledig overzicht van de documentatie van het landelijk project DBC is te vinden op http://www.dbcggz.nl/client/2/?websiteid=2&contentid=969&hoofdid=941&pagetitle=Alle_documenten

Deelonderwerpen

U kunt desgewenst verder inzoomen op een van de volgende items:

• Voortgang DBC-project
• DBC registratie
• DBC productstructuur en DBC onderhoud
• Opstart DBC-project

Documenten

• Reactie VWS op brief 'de Vrije Psych', VWS, november 2008.
  
• In- en verkoopgids DBC GGZ 2009, ZN, oktober 2008.

  Let op: 64 mb!

  Deze gids is bedoeld voor inkopers en verkopers als handvat voor het maken van afspraken over kwaliteit, prijs en volume van de in 2009 te leveren ggz-zorg. In de In- en verkoopgids DBC GGZ 2009 vindt u actuele DBC-profielen aangevuld met extra informatie over kwaliteit van ggz-zorg.

  Deze gids is een gezamenlijk initiatief van GGZ Nederland en Zorgverzekeraars Nederland. De gids is tot stand gekomen met medewerking van Capgemini, het Trimbos instituut en het landelijk platform GGZ.

• Informatieset DBC GGZ 2009, DBC GGZ, oktober 2008.

  De informatieset bevat de basistbellen met de productgroepen en prijzen 2009, voor een aantal diagnoses de opbouw in DBC-groepen en profielen van de productgroepen.

• Brochure Productstructuur DBC GGZ 2009, DBC GGZ, oktober 2008.
  
• Het DBC GGZ ICT registratie en validatiemodel 2009, DBC GGZ, september 2008.

  Specificaties van de DBC registratie voor het jaar 2009

• Validatieregels 2009, DBC GGZ, september 2008.
  
• AO DBC's Algemene ziekenhuizen kapitaallasten en maatstafconcurrentie - toezeggingen, VWS, september 2008.

  Brief van VWS over de ontwikkelingen op het gebied van opname van innovatie in het DBC-systeem van de algemene ziekenhuizen en de afspraken en regels rond het thema kapitaallasten. De brief bevat ook antwoorden op enkele vragen die tijdens het algemeen overleg zijn gesteld over DBC’s, kapitaallasten en maatstafconcurrentie.

• Oplegger wijzigingen Spelregels DBC GGZ per 1 januair 2009, DBC GGZ, juni 2008.
  
• Uitbreiding B-segment en taakstelling ziekenhuizen 2009: Voorhang aanwijzing ex WMG, VWS, juni 2008.

  Met deze brief informeert VWS de Kamer over het plan om de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) een aanwijzing te sturen over de uitbreiding van het B-segment (de medisch specialistische zorg waarbij vrije onderhandeling mogelijk is tussen de zorgaanbieder en de zorgverzekeraar) vanaf 2009.

  Verder wul VWS de NZa een aanwijzing geven over de nadere uitwerking van de taakstelling 2009 voor ziekenhuizen. Zij krijgen per 1 januari 2009 een taakstelling van structureel € 15 miljoen opgelegd.

• Antwoorden op kamervragen over de problemen van vrijgevestigde psychologen en psychotherapeuten, VWS, mei 2008.

  Antwoorden op vragen over financiele problemen van vrijgevestigden vanwege de DBC-declaratie.

• Communicatiebericht wijzigingen productstructuur DBC GGZ 2009, DBCGGZ, maart 2008.

  De Regiegroep GGZ in de Zorgverzekeringswet (hierna Regiegroep) heeft een besluit genomen over aanpassingen aan de productstructuur DBC GGZ met ingang van 1 januari 2009. De wijzigingen betreffen de grenzen van de hoogste productgroep voor langdurende/intensieve behandeling per diagnoseclassificatie op hoofdgroepniveau en de indeling van verblijfsdagen voor de drie langste tijdsperioden (vanaf 84 dagen).

• Informatiebrochure DBC: Factureren doe je zo, DBCGGZ, december 2007.

  De Projectorganisatie heeft een folder ontwikkeld speciaal voor vrijgevestigde praktijken. In deze folder worden stapsgewijs de acties belicht die nodig zijn om zo goed mogelijk voorbereid te zijn op declaratie van DBC's per 1 januari 2008.

• Eindrapportage Implementatie Kaderregeling DBC’s GGZ, Deloitte, november 2007.

  Per 1 januari 2008 treedt de “Regeling Administratieve Organisatie en Interne Controle registratie en facturering DBC GGZ” (GG/NR-100.040) officieel in werking. Op basis van een sectorbrede enquête en een aantal verdiepingsonderzoeken is er bij zowel best practice instellingen als enkele achterblijvers in kaart gebracht wat de huidige stand van zaken is (oktober 2007) ten aanzien van de implementatie van de regeling. Het onderzoek - bij in totaal 50 instellingen - bevestigt dat de automatisering één van de belangrijkste bottlenecks is voor een tijdige en succesvolle implementatie. Instellingen blijken met de volgende knelpunten te kampen:
  - te laat begonnen
  - te zwaar leunen op de inzet en kennis van externen
  - software storingen
  - niet-verankerde procedures waardoor DBC’s niet worden afgesloten door de behandelaars

  Deze knelpunten kunnen voorkomen en/of opgelost worden met de door de best practice instellingen gehanteerde aanpakken, waarin er in de implementatie aandacht besteed wordt aan zowel de instrumentele kant als de benodigde cultuuromslag.

• Bijlagen bij eindrapportage Implementatie Kaderregeling DBC’s GGZ, Delotte, november 2007.
  
• Brief stand van zaken invoering DBC's algemene ziekenhuizen, VWS, november 2007.
  
• Beoordelingscriteria tussentijdse uitbreiding B-segment (nieuw venster), VWS, november 2007.
  
• Inkoop- en verkoopgids DGC GGZ 2008, ZN, augustus 2007.

  Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en GGZ Nederland publiceren de ‘Inkoop- en verkoopgids DBC GGZ 2008’. De gids is ter ondersteuning bij het maken van productieafspraken die vanaf 1 januari 2008 ook in DBC-productiegroepen worden geformuleerd.

  De ‘Inkoop- en verkoopgids DGC GGZ 2008’ is een gezamenlijk initiatief van ZN en GGZ Nederland. De gids bevat ondermeer de complete informatieset DBC-productstructuur die al eerder door het project DBC-ggz is gepubliceerd.

  De gids heeft de onbegrijpelijk grote omvang van meer dan 100 megabyte. U bent gewaarschuwd! GGZbeleid volstaat daarom met een dieplink naar de site van ZN.

• Registratie- en validatiemodel DBC GGZ 2008, DBC-GGZ, augustus 2007.
  
• Special de Productstructuur DBC GGZ 2008 inclusief informatieset (de 3e versie), DBC-GGZ, juli 2007.

  Deze brochure geeft een overzicht van de derde DBC-producstructuur die gaat gelden voor 2008.

• Informatieset bij de Productstructuur DBC GGZ 2008, DBC-GGZ, juli 2007.

  Deze zipfile bevat de overzichten van de Informatieset 2008. De Informatieset 2008 bevat drie typen overzichten:
  · Basistabellen productgroepen
  · Profielen productgroepen
  · Indeling productgroepen per diagnoseclassificatie
  De “Basistabellen productgroepen” staan in de special “De Productstructuur DBC GGZ 2008 inclusief informatieset”.

• Prijzen 3e DBC-productstructuur, NZa, juli 2007.

  Dit excelbestand bevat de nieuwe 3e DBC-productstructuur met bijbehorende prijzen.

• Brief Waardering voor Zorg, VWS VWS, juni 2007.

  In deze brief schetst VWS hoe de bekostiging voor de algemene ziekenhuizen verder vorm gaat krijgen:
  - uitbreiding van het vrije DBC-segment van 10 naar 20%
  - introductie van maatstafconcurrentie voor de overige DBC's: vrije prijzen binnen een prijsplafond
  - uitzondering voor enkele categorieën van zorg: vaste prijzen.
  Hiermee wordt de gereguleerde marktwerking verder gecontinueerd.

• NZa monitor Ziekenhuiszorg 2007, NZa, juni 2007.

  Bijlage bij de brief Waardering voor betere zorg van 13 juni 2007

• Stoplichtenlijst DIS GGZ, DBC-onderhoud, maart 2007.

  Het DIS (DBC Informatie Systeem) houdt maandelijks een lijst over de tijdige aanlevering van DBC gegevens van GGZ-instellingen aan het DIS. Dit doet ze in de vorm van een stoplichtenlijst. Het overgrote merendeel loopt meer den drie maanden achter. Redenen van vertraging worden niet genoemd.

• Spelregels DBC-registratie 2008, DBC-GGZ, maart 2007.

  Spelregels DBC-registratie Versie 2008 F1.0
  inclusief registratielijsten

• Standpunt College bescherming Persoonsgegevens (CBP) over de DBC-declaratiestructuur in de GGZ, CBP, december 2006.
  
• Advies CBP over privacy DBC-declaratiestructuur in de GGZ, CBP, december 2006.

  Op 4 december 2006 heeft VWS de DBC voortgangsrapportage gestuurd (29248, 32). In de rapportage wordt melding gemaakt van het overleg met het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) over de toelaatbaarheid van diagnoseclassificatie-informatie in het declaratieverkeer in de GGZ. Dit overleg is inmiddels afgerond.
  Het CBP heeft positief geoordeeld over een voorstel dat VWS aan het CBP heeft gedaan voor de inhoud van het declaratieverkeer.

• Voortgangsrapportage DBC's, VWS, december 2006.

  Met deze periodieke voortgangsrapportage informeert de minister de leden van de Eerste en de Tweede Kamer over de stand van zaken van de invoering van de Diagnose Behandeling Combinaties (DBCs) in de ziekenhuiszorg, de categorale instellingen en de geestelijke gezondheidszorg.

• Circulaire regeling DBC-GGZ, NZa, november 2006.

  In het kader van de invoering van de DBC's in de GGZ is de regeling over de Minimale Dataset gewijzigd. De aanpassingen zijn vooral juridisch van aard. Tevens is de regeling aangepast aan de overgang naar de Nederlandse Zorgautoriteit en de Wet marktordening gezondheidszorg. Daarnaast zijn er twee nieuwe beleidsregels geïntroduceerd. Ten eerste de beleidsregel productstructuur DBC's GGZ, die dient ter declaratie van de GGZ-productie in 2008. Zorgaanbieders en verzekeraars kunnen op deze manier vroegtijdig kennis nemen van de opzet en werking van de beleidsregel. Vanwege de doorontwikkeling van de productstructuur heeft de beleidsregel een voorlopig karakter. Ten tweede de beleidsregel overige producten, waarin tarieven zijn opgenomen op het gebied van informatieverstrekking, individuele preventie en laboratoriumonderzoeken in opdracht van een huisarts.

• Overzicht tarieven productstructuur DBC GGZ, NZa, november 2006.

  De beleidsregel productstructuur DBC's GGZ dient ter declaratie van de GGZ-productie in 2008. In dit bestand geeft de NZA de voorgenomen tarieven weer.

• Beleidsregel productstructuur DBC GGZ, NZa, november 2006.

  De beleidsregel productstructuur DBC's GGZ dient ter declaratie van de GGZ-productie in 2008. Zorgaanbieders en verzekeraars kunnen op deze manier vroegtijdig kennis nemen van de opzet en werking van de beleidsregel. Vanwege de doorontwikkeling van de productstructuur heeft de beleidsregel een voorlopig karakter.

• Visiedocument Nza over Toetsingskader en criteria voor ontwikkeling DBC-systeem, NZa, november 2006.
  
• Brochure Informatieset bij de Productstructuur DBC GGZ, DBC-GGZ, november 2006.

  De informatieset geeft een verdere onderbouwing van de productstructuur DBC GGZ en geeft inzicht in de opbouw en samenstelling van de productgroep in termen van activiteiten en verrichtingen, diagnosegroepen etc.
  In deze brochure van het landelijke project wordt het nut en het gebruik van de informatieset uitgelegd. Ter illustratie zijn enkele productgroepen als voorbeeld opgenomen.
  In een apart zip-bestand worden alle onderbouwingen van de DBC producten gegeven.

• Informatieset productstructuur DBC-GGZ, DBC-GGz, november 2006.

  In dit zip-bestand is voor alle productgroepen een informatieset opgenomen. Zie verder de brochure Informatieset bij de Productstructuur DBC GGZ.

• Brief VWS over DBCs en psychische hulpverlening voor doven en slechthorenden, VWS, oktober 2006.

  Brief namens minister Hoogervorst aan de Nederlandse Federatie van Ouders van Doven over de DBC-systemathiek (diagnosebehandelingcombinatie).

• DBC GGZ Productstructuur: definities patiëntencasus doven.pdf, VWS, oktober 2006.

  Bijlage bij een brief van VWS aan de FODOK over over DBCs en psychische hulpverlening voor doven en slechthorenden

• DBC spelregels registratie, DBC-GGZ, oktober 2006.

  Dit document geeft de spelregels waaraan de instellingen zich dienen te houden bij het hanteren van de lijsten. versie 2007 F1.0

• overzicht wijzigingen DBC spelregels, DBC-GGZ, oktober 2006.

  toelichting bij de spelregels regsitratie met de belangrijkste wijzigingen t.o.v het model 2005

• DBC-begrippenlijst, DBC-GGZ, oktober 2006.

  Model 2007. Deze lijst geeft uitleg bij de meest voorkomende begrippen in de DBC-systematiek

• Met de wind in de rug deel II, TransferiumCare, oktober 2006.

  Op basis van de uitkomsten van het onderzoek heeft het Ministerie van VWS en GGZ-Nederland besloten om een vinger aan de pols te houden bij de verdere implementatie van de DBC systematiek. TransferiumCare heeft dan ook de opdracht gekregen om wederom 35 GGZ instellingen te bezoeken.

• ICT registratie en validatiemodel 2007 (sep 06), DBC-GGZ, september 2006.

  In dit document wordt het DBC GGZ ICT registratie-, validatie- en in een latere fase
  facturatiemodel beschreven

• ICT registratie en validatiemodel 2007, DBC-GGZ, september 2006.

  In dit document wordt het DBC GGZ ICT registratie-, validatie- en in een latere fase facturatiemodel beschreven.

• Brief van VWS aan Tweede Kamer over de uitstel van de uitvoering van de GGZ onder de de ZVW, VWS, september 2006.
  
• Verklaring VWS: Uitvoering geneeskundige GGZ verandert per 1 januari 2008, VWS, september 2006.
  
• spelregels registratie (versie 2007), DBC-GGZ, augustus 2006.

  Dit document geeft de spelregels waaraan de instellingen zich dienen te houden bij het hanteren van de lijsten.

• toelichting bij de spelregels 2007 met wijzigingen t.o.v model 2005, DBC-GGZ, augustus 2006.

  Deze lijst bevat de elementen om de zorgvraag te beschrijven.

• kostprijsmodel (versie 11), DBC-GGZ, augustus 2006.

  De document geeft aan hoe instellingen op uniforme wijze de kostprijs van
  de verrichtingen en activiteiten moeten berekenen

• toelichting kostprijsmodel met wijzigingen t.o.v. versie 10, DBC-GGZ, augustus 2006.
  
• DBC Begrippenlijst (model 2007), DBC-GGZ, augustus 2006.

  Deze lijst geeft uitleg bij de meest voorkomende begrippen in de DBC-systematiek

• Rapportage Met de wind in de rug, TransferiumCare, juli 2006.

  TransferiumCare heeft in opdracht van het Ministerie van VWS en GGZ-Nederland een onderzoek uitgevoerd om te achterhalen hoe de stand van zaken is met betrekking tot de invoering van de DBC's in de GGZ in combinatie met een aanbod om de GGZ-instellingen te ondersteunen bij de verbetering tot de invoering van de DBC-registratie. De basis hiervoor zijn de uitkomsten van de DBC-monitor die door het Ministerie van VWS en GGZ-Nederland eind maart is uitgezet.

• brief VWS over rapportage TransferiumCare Met de wind in de rug, VWS, juli 2006.

  Brief met actiepunten: stromlijnen comunicatie, kennisdelen, versnellen ICT

• DBC uniform kostprijsmodel, DBC-GGZ, juni 2006.

  Op basis van een uniform kostprijsmodel dienen de instellingen de kosten van een DBC te berekenen. (versie 11, 2006)

• Brochure landelijk project over de DBC productstructuur GGZ, DBC-GGZ, juni 2006.
  
• Brief VWS met spoorboekje 2e fase invoering DBC, VWS, juni 2006.
  
• 2e versie productstructuur DBC-GGZ, DBC-GGZ, mei 2006.
  
• artikel van Cap Gemini over de validatie DBC's, Cap Gemini, februari 2006.
  
• Kamervragen over overheveling GGZ, VWS, januari 2006.
  

• 1e versie productstructuur DBC-GGZ, DBC-GGZ, december 2005.
  
• typeringslijst GGZ (nov 05), DBC-GGZ, november 2005.

  Deze lijst wordt gebruikt voor de Consultatieve Ziekenhuispsychiatrie

• lijst activiteiten en verrichtingen, (nov 05), DBC-GGZ, november 2005.

  Deze lijst bevat de verrichtingen en activiteiten die worden onderscheiden. Dit zijn de
  ingrediënten voor het zorgprofiel.

• DBC-beroepentabel (nov 05), DBC-GGZ, november 2005.

  Deze lijst geeft aan welke beroepen een DBC mogen openen en sluiten.

• DBC typeringslijst GGZ, DBC-GGZ, november 2005.

  Deze lijst bevat de elementen om de zorgvraag te beschrijven.

• lijst activiteiten en verrichtingen, DBC-GGZ, november 2005.

  Deze lijst bevat de verrichtingen en activiteiten die worden onderscheiden. Dit zijn de ingrediënten voor het zorgprofiel.

• DBC-beroepentabel, DBC-GGZ, november 2005.

  Deze lijst geeft aan welke beroepen een DBC mogen openen en sluiten.

• Brief VWS over minimale dataset, VWS, november 2005.
  
• Advies Adviescollege toetsing administratieve lasten, VWS, september 2005.

  Advies over de VWS-notitie De introductie van DBCs en administratieve lasten

• Notitie De introductie van DBCs en administratieve lasten, VWS, augustus 2005.
  
• Concept Kaderregeling DBC GGZ, DBC-GGZ, juli 2005.

  Concept Kaderregeling DBC GGZ, Administratieve Organisatie en Interne Controle

• Memo van de projectorganisatie bij de kaderregeling DBC GGZ, DBC-GGZ, juli 2005.
  
• de stichting DBC-onderhoud, DBC-onderhoud, maart 2005.
  
• Rapport CVZ over werkwijze publiek onderhoud DBC-systematiek, CvZ, maart 2005.
  
• circulaire CVZ over triage DBC-onderhoud, CvZ, maart 2005.
  
• circulaire CVZ over dossiereisen DBC-aanvragen, CvZ, maart 2005.
  

• typeringslijst CZP (okt 04), DBC-GGZ, oktober 2004.

  Deze lijst wordt gebruikt voor de Consultatieve Ziekenhuispsychiatrie

• typeringslijst CZP, DBC-GGZ, oktober 2004.

  Deze lijst wordt gebruikt voor de Consultatieve Ziekenhuispsychiatrie

• Voortgangsrapportage VWS over invoering DBC's in de GGZ, VWS, oktober 2004.
  
• DBC Inkoopgids, zorgverzekeraars aan zet met inhiud, kwaliteit en prijs, ZN, januari 2004.

  Inkoopgids voor zorgverzekeraars t.b.v. inkoop DBC's algemene ziekenhuizen

• Datamodel, DBC-GGZ, juni 2003.

  Dit is de eerste versie van het datamodel.

• Gezamenlijk Plan van Aanpak Invoering DBC-systematiek in de GGZ, DBC-GGZ, juni 2003.

  Eind juni 2003 stelde de landelijke projectgroep het model voor de opbouw van DBC’s vast. Dit model kwam de afgelopen maanden tot stand in de Landelijke Werkgroep DBC-Ontwikkeling (LWDO), o.l.v. Jan Swinkels (NVvP). De werkgroep bestond uit 24 professionals uit de ggz, zowel managers als behandelaars, die tezamen alle circuits vertegenwoordigden. Het model dat zij ontwikkelden bestaat uit 63 hoofdgroepen die 80% van de ggz dekken. Het model bevat naast een typeringslijst een registratielijst, beide voorzien van een gebruikershandleiding. In aanvulling hierop is tevens een kostprijsmodel ontwikkeld en een datamodel t.b.v. de ICT

• Opbouw DBC's (rapportage LWDO), DBC-GGZ, juni 2003.
  
• Kostprijsmodel, DBC-GGZ, juni 2003.

  Dit is de eerste versie van et kostprijsmodel.

• Oplegger bij Spelregels DBC-registratie 2008, DBC-GGZ, maart 2003.
  
• brief projectleider DBC GGZ over aanmelding koploper, DBC-GGZ, februari 2003.
  
• notitie koplopers wat en hoe, DBC-GGZ, februari 2003.
  
• brief doorstart van voorzitter projectgroep DBC GGZ, DBC-GGZ, februari 2003.

  Najaar 2002 gaf VWS de stuurgroep DBC2003 de opdracht gegeven haar werkzaamheden te verbreden met de GGZ, resulterend in het traject DBC 2005. Een plan van aanpak, opgesteld door Cap Gemini Ernst & Young Adviesgroep Gezondheidszorg in samenwerking met Zorgconsult Nederland is inmiddels gereed. Anders dan bij eerdere ontwikkelingen van bekostigingssystematieken waarbij aanbieders (in de vorm van GGZ Nederland) en zorgverzekeraars (in de vorm van ZN) het voortouw hadden, is er nu sprake van een zeer brede projectorganisatie. Het DBC traject zoals dat in het "Plan van aanpak Diagnose Behandeling Combinatie in de GGZ" door Cap Gemini Ernst & Young Adviesgroep is beschreven, is inmiddels van de baan. (ex) Minister Bonhoff zag in oktober 2002 geen heil meer in dit traject. Te duur, te onzeker. Aan GGZ Nederland is gevraagd met een nieuw initiatief te komen dat weinig gecompliceerd is en een goede kans van slagen heeft. Inmiddels heeft VWS Cap Gemini verzocht met een bijgesteld plan van aanpak te komen.

• bijlagen bij de brief doorstart DBC met mijlpalenplanning en samenstelling projectgroep, DBC-GGZ, februari 2003.
  
• Startnotitie, DBC-GGZ, mei 2002.

  De Projectorganisatie heeft bij de start van het voortraject alle GGZ-instellingen en andere betrokkenen geïnformeerd over de start van het voortraject. Deze brief bevat het hoe en waarom van de invoering van de DBC-systematiek.

• Checklist voor het veldonderzoek, DBC-GGZ, mei 2002.

  Checklist voor het veldonderzoek, met heel veel vragen. "Ten behoeve van het voortraject voert de Projectorganisatie een vooronderzoek uit bij een dertigtal instellingen op het gebied van registratie van gegevens en kostprijzen. Dit document bevat de daartoe uitgestuurde checklist. "

• Procedure selectie pilotinstellingen, DBC-GGZ, mei 2002.

  Procedure selectie pilotinstellingen, waarbij instellingen moeten voldoen aan een Programma van Eisen en de wereld enigszins op zijn kop wordt gezet, maar ja, wie kantelt er tegenwoordig niet. "In het hoofdtraject wordt de DBC-systematiek verder ontwikkeld en geïmplementeerd. Daarvoor zullen een aantal instellingen als eerste met het op dat moment beschikbare materiaal gaan werken. Dit zijn de zogenaamde koplopers. Op basis van de ervaringen van de koplopers zal de systematiek verder uit ontwikkeld worden. In dit document vindt u informatie over de werving- en selectiemethode van deze koplopers."

• Plan van aanpak Diagnose Behandeling Combinatie in de GGZ, Cap Gemini, februari 2002.

  Plan van aanpak Diagnose Behandeling Combinatie in de GGZ, Cap Gemini Ernst & Young Adviesgroep Gezondheidszorg in samenwerking met Zorgconsult Nederland B.V.

• Artikel Vraaggestuurde bekostiging in de ggz - Los van het budget vanaf 2005, Zorg Consult Nederland, januari 2002.

  Artikel in ZORGVISIE 1, 2002 "Vraaggestuurde bekostiging in de ggz - Los van het budget vanaf 2005" Paul Oostveen en Jan Willem van Zuthem

• Rapportage producttyperingen, Zorg Consult Nederland, oktober 2001.

  Het adviesbureau Zorg Consult Nederland geeft in een vooronderzoek aan dat de GGZ in twee moderniseringstrajecten is verwikkeld: dat van de modernisering AWBZ waarin VWS een integrale bekostigingssystematiek voor alle care sectoren bepleit en dat van de modernisering curatieve zorg waarin de bekostiging gebaseerd wordt op Diagnose Behandeling Combinaties (DBC's). De bekostiging van GGZ dient in beide trajecten te passen. Bepleit wordt voor de curatieve GGZ (behandeling) analoog aan het traject van de Algemene Ziekenhuizen DBC's te ontwikkelen. Voor de care (met name begeleiding en verzorging) wordt uitgegaan van op de AWBZ-functies gebaseerde basis-eenheden met behulp waarvan instellingen zorgproducten kunnen samenstellen. De basiseenheden (de ingrediënten) worden vertaald in beleidsregels; de vaststelling van zorgproducten (de gerechten) wordt vrij gelaten. Het in de rapportage geschetste raamwerk voor een nieuwe systematiek is door betrokken partijen (GGZ Nederland, ZN, VWS, CTG, CvZ positief ontvangen).

Toelichting

1.Inleiding

Het project DBC GGZ is een gezamenlijk project van het ministerie van VWS en de brancheorganisaties GGZ Nederland (GGZN), Zorgverzekeraars Nederland (ZN), Orde van Medisch Specialisten (Orde)/ Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP), Vereniging van Academische Ziekenhuizen (VAZ), en de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ). De landelijke projectorganisatie DBC GGZ ondersteunt deze partijen. Deze projectorganisatie DBC GGZ coördineert en faciliteert alle activiteiten die nodig zijn om de afgesproken mijlpalen te bereiken.

Aan het project ging een vooronderzoek vooraf en kende na een eerste start een adempauze waarin VWS de opdracht heeft ingeperkt en meer aangepast aan de GGZ-sector. De opdracht na de doorstart in februari 2003 luidt als volgt:

‘Ontwikkel het DBC-model ten behoeve van de GGZ dat leidt tot maximaal 50 hoofdgroepen van DBC’s op basis waarvan zorgaanbieders en zorgverzekeraars in het eindmodel kunnen onderhandelen over kwaliteit, prijs & volume van GGZ-zorg. Begin juni 2003 moet het DBC-model worden opgeleverd dat het grootste deel (tenminste 80%) van de zorg in de GGZ omvat en dat vervolgens door zogenaamde koploperinstellingen empirisch getoetst kan worden.’

2. wat is een DBC

Een DBC typeert het geheel van activiteiten (behandelcontacten, verpleegdagen e.d.) van de instelling en de (medisch) specialist voortvloeiend uit de zorgvraag van de patiënt/cliënt. Aan concrete activiteiten en verrichtingen kunnen kosten worden toegerekend. Door de zorgvragen te typeren met DBC’s wordt de relatie tussen de verschillende type zorgvragen en de direct patiënt/cliëntgebonden kosten geëxpliciteerd c.q. transparant, zo is de gedachte. Een DBC bestaat daarmee uit twee hoofdelementen:

2.1 Typering van de zorgvraag

Het eerste hoofdelement van de DBC bestaat uit de typering van de zorgvraag van de patiënt. De zorgvraag wordt getypeerd aan de hand van de daartoe ontwikkelde typeringslijst. De typeringslijst bevat die kenmerken van de patiënt, die uiteindelijk een voorspellende waarde zullen hebben voor het zorgtraject dat zal volgen, zo is de aanname. Hierin speelt de diagnose conform DSM IV een belangrijke rol (de ‘D’ van de DBC). Maar ook andere kenmerken zoals de aanleiding van zorg (bijvoorbeeld ‘reguliere zorg’, ‘second opinion’ of ‘crisisopname’) en enkele globale kenmerken van de behandeling (wordt iemand opgenomen of niet) maken onderdeel uit van de typering van de zorgvraag.

2.2 Zorgprofiel (activiteiten & verrichtingen)

Het tweede hoofdelement van de DBC is de beschrijving van het zorgprofiel of wel het totaal aan activiteiten en verrichtingen dat wordt ingezet om aan de zorgvraag tegemoet te komen. Deze zijn vastgelegd in de verrichtingenlijst. Denk hierbij aan uren psychiatrisch onderzoek, uren psychotherapie, farmacotherapie, uren vaktherapie, verpleegdagen e.d.). Met het zorgprofiel wordt het geleverde behandeltraject (de ‘B’ van de DBC) per zorgvraag/ typering inzichtelijk.

2.3 Kosten en prijs DBC

Op basis van een uniform kostprijsmodel kan de instelling vervolgens de kosten van dit zorgprofiel, en daarmee de kosten van een DBC berekenen.

De kosten van de afzonderlijke activiteiten kunnen per instelling verschillen (door bijvoorbeeld duurder of goedkoper personeel, andere overhead e.d.). Dit geldt ook voor het zorgprofiel (andere keuzes t.a.v. de behandeling, andere patiënten categorieën). Dit leidt tot een eigen DBC-prijs per instelling. De uiteindelijke prijs is een uitkomst van onderhandeling tussen aanbieder en zorgverzekeraar. De verzekeraar zal hierbij ook goed letten op de prijs van andere aanbieders. In de somatiek heeft de brancheorganisatie van Zorgverzekeraars al een inkoopgids opgesteld waarin ze zelf aangeeft wat een redelijke prijs voor een DBC is en aan welke kwaliteitscriteria de DBC dient te voldoen. Het valt verder te verwachten dat het CTG zo nodig aan de "vrije" prijsvorming grenzen zal stellen via bandbreedtes of maximumtarieven.

2.4 Aantal DBC's

Het aantal DBC's is in principe af te leiden van het aantal registratie-items van de typeringslijst. Zo zijn alleen al voor de consultatieve psychiatrie door het CTG op dit moment 648 DBC's vastgesteld.

Voor de GGZ zou het theoretisch aantal op basis van de huidige typeringgslijst en de diagnose-hoofdgroepenindeling van het project DBC uitkomen op meer dan 20.000 DBC's. Als we de combiantiemogelijkheden van de lijst activititen en verrichtingen meenemen dat zijn er al snel meer dan 600.000 DBC's mogelijk. In de praktijk zullen een (groot) aantal combinaties niet of nauwelijks voorkomen.
Een van de randvoorwaarden voor het project GGZ is om het aantal DBC's te clusteren in ongeveer 50 hoofgroepen die medische herkenbaar én kostenhomogeen zijn. Een taaie klus.

3. DBC-praktijk

In de praktijk blijkt het begrip DBC's veel verwarring op te leveren. Soms doelt men op de DBC-registratie (met in beginsel een ongelimiteerde aantal DBC's), soms op de DBC-producten (de landelijke "productcatalogus" met een gelimiteerd aantal groepen van DBC's die de grondslag voor de bekostiging gaan vormen). Reden om er meer aandacht aan te besteden.

3.1 DBC-registratie

Aan de DBC-systematiek ligt een uitgebreide registratie ten grondslag. Deze registratie wordt landelijk voorgeschreven. De registratiegegevens worden opgeslagen in een landelijke databank (het DBC-informatiesysteem - DIS). Nu voor de ontwikkeling van de DBC-producten, straks voor het onderhoud van de DBC-productstructuur. De registratie omvat het vastleggen van cliëntkenmerken (de typeringslijst) en het vastleggen van activiteiten en verrichtingen (de activiteitenlijst). Alle GGZ-instellingen zijn verplicht deze lijsten te hanteren. Met behulp van een validatiemodule wordt de integriteit van de registratie geborgd.

3.2 DBC-producten

De DBC-producten of de DBC-productenstructuur wordt de uiteindelijke grondslag voor de bekostiging van de instellingen. Over deze DBC-producten zullen straks de onderhandelingen met zorgverzekeraars plaats gaan vinden. Deze lijst wordt landelijk vastgesteld en is limitatief. Instellingen hebben niet zelf de vrijheid om eigen DBC-producten op de markt te zetten. Wel hebben ze vrijheid om zelf invulling te geven aan de vastgestelde DBC-producten. Het onderhoud van deze productencatalogus wordt straks in handen gegeven van een stichting.

In de sector algemene ziekenhuizen is een instituut in het leven geroepen die de DBC-structuur onderhoudt: De stichting DBC-onderhoud. Deze stichting is verantwoordelijk voor de registratielijsten en tabellen en de databank (DIS). Alle voorstellen tot aanpassing van DBC's wordt door de stichting beoordeeld. Een instelling mag dat niet zelf beslissen.

Het College voor Zorgverzekeringen beoordeelt vervolgens of de nieuwe of gewijzigde DBC past in het basispakket waarna VWS een besluit neemt. VWS beschikt met de DBC's in tegenstelling tot vroeger over een uiterst verfijnd instrument om de grenzen van de verzekerde zorg vast te kunnen stellen. Ze kan deze nu per DBC bepalen. De aanbodsturing via WZV en WTG wordt vervangen door veel verdergaande sturingsmogelijkheden via de DBC's en de daaraan gekoppelde landelijk voorgeschreven ICT-protocollen. Ook beschikt ze indirect via de landelijke databank over een zeer verfijnde productieregistratie. Op zijn minst een eigenaardige ontwikkeling.

Het landelijke project DBZ-GGZ heeft in december 2005 een eerste productstructuur voor de GGZ gepresenteerd. In mei 2006 verscheen een tweede versie. De structuur wordt ontwikkeld op basis van statistische analyses van de databank en met ondersteuning van expertgroepen die zogenaamde referentieprofielen opstellen. In de gepresenteerde productstructuur boet het begrip Diagnose Behandel Combinatie behoortlijk aan waarde in. De diagnose is niet langer leidend. De structuur is vooral gebaseerd op de duur van geleverde activititeiten en verrichtingen.