Wetgeving: AWBZ

Introductie

De AWBZ is het hart van het drieluik aan besturingswetgeving (AWBZ, WTZi, WTG. Deze wet regelt wat er verzekerd is op titel van de AWBZ.

De AWBZ was bij de totstandkoming in 1967 vooral bedoeld geweest voor de zogenoemde onverzekerbare risico's. Met name verpleeghuizen en instellingen voor gehandicapten vielen hieronder. De langdurige zorg van de APZ'en maakte er ook onderdeel van uit (het eerste jaar van opname in een APZ viel tot 1989 onder de Ziekenfondswet).

Bij de totstandkoming van de Riagg'en (een regionale samenvoeging van diverse soorten ambulante ggz-instellingen en bureau's) is de ambulante GGZ onder de AWBZ gebracht. Dit was mede het gevolg van de uitwerking van de Structuurnota van staatssecretaris Hendriks (1974). In 1989 volgde ook het eerste jaar van opname in APZ'en, maar nu als uitvloeisel van de voorstellen van de commissie Dekker. Vooruitlopend op een omvorming van de AWBZ tot een algemene basisverzekering is de curatieve GGZ in de AWBZ terechtgekomen. Vervolgens is een algemene basisverzekering er nooit gekomen.

Dit verklaart ook het ongemak van de GGZ in de AWBZ. In het kader van de modernisering wordt de AWBZ als één caresector betiteld en wordt de regelgeving daarop ingericht. Inmiddels heeft VWS te kennen gegeven de AWBZ weer terug te snoeien tot de onverzekerbare risico's. De curatieve GGZ wordt in 2006 stapsgewijs uit de AWBZ gehaald.

Wetteksten

• Wettekst

  • Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ).
    

• Koninklijke besluiten

  • Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1999.
    
  • Zorgindicatiebesluit.

    Het zorgindicatiebesluit regelt de toegang tot de AWBZ. Om AWBZ-zorg te kunnen krijgen is een indicatie vereist. Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) beoordeelt de behoefte aan zorg en geeft een indicatiebesluit af. Voor de geneeskundige GGZ gelden andere regels. Zie de toelichting hieronder.

  • Besluit opheffing contracteerplicht extramurale zorg AWBZ, januari 2007.
    
  • Besluit zorgaanspraken AWBZ.

    Het Besluit Zorgaanspraken regelt welke zorg verzekerd is krachtens de Algemene Wet Bijzondere ziektenkosten (AWBZ). Onder dit besluit hangt nog de regeling zorgaanspraken AWBZ waarin bijzondere bepalingen zijn opgenomen m.b.t. de aanspraken zoals de verwijzing door de huis- of bedrijfsarts bij de GGZ (art 8), de voorwaarden voor psychotherapie (art 7) e.d.

• Ministeriële regelingen

  • Regeling beleidsregels indicatiestelling AWBZ.

    Deze regeling geeft uitvoering aan artikel 11 van het zorgindicatiebesluit en geeft de beleidsregels die het indicatieorgaan hanteert bij het vaststellen van of en in hoeverre de verzekerde is aangewezen op zorg op grond van de AWBZ. De feitelijke beleidsregels treft u aan onder het kopje beleidsregels en protocollen

  • Regeling subsidies AWBZ.

    Paragraaf 2.6 regelt het PGB. Per 1-1-2007 zijn de volgende subsidies vervallen: OGGZ, zorgvernieuwingsprojecten, bijzondere zorgplannen (VG), en coördinatie vrijwillige thuiszorg.

  • Regeling zorgaanspraken AWBZ.

    In aanvulling op het besluit Zorgaanspraken kan VWS nadere regels stellen (atikelen 2, vierde lid, 13, eerste lid, 17 en 18). Dit is de ministeriële regeling zorgaanspraken AWBZ. De Voor de GGZ belangrijkste artikelen zijn de volgende:
    - artikelen 2 en 9: regelen tandheelkundige zorg binnen instelling
    - artikelen 3 en 10: regelt het gebruik van een rolstoel
    - artikel 7: regelt de melding van de gestarte zorg aan het Zorgkantoor en de leveringsvoorwaarden voor psychotherapie
    - artikel 8: regelt de directe verwijzing naar de GGz door huisarts, bedrijfsarts en medisch specialist

• Beleidsregels en protocollen van uitvoerende instanties

  • Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010: verblijf (bijlage 8), VWS, januari 2010.
    
  • Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010: Behandeling (bijlage 7), VWS, januari 2010.
    
  • Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010: Begeleiding (bijlage 6), VWS, januari 2010.
    
  • Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010: Verpleging (bijlage 5), VWS, januari 2010.
    
  • Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010: Persoonlijke verzorging (bijlage 4), VWS, januari 2010.
    
  • Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010: Gebruikelijke zorg (bijlage 3), VWS, januari 2010.
    
  • Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010: grondslagen (bijlage 2), VWS, januari 2010.
    
  • Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010: algemeen (bijlage 1), VWS, januari 2010.
    
  • Bijlagen bij beleidsregel indicatiestelling AWBZ, VWS, januari 2008.
    
  • CvZ circulaire over relatie indicatie en te leveren prestatie, CvZ, december 2005.

    Circulaire 05/38 Het indicatiebesluit AWBZ geeft de verzekerde aanspraak op een bepaalde omvang (klasse) van een functie. Aanvullende informatie die het indicatieorgaan vastlegt, zoals leveringsvoorwaarden, maken geen onderdeel uit van het indicatiebesluit. De verzekerde ontleent hieraan geen recht op levering van een bepaalde prestatie. Het zorgkantoor is ervoor verantwoordelijk dat verzekerden passende zorg ontvangen. Het zorgkantoor sluit met aanbieders overeenkomsten waarin is vastgelegd welke mix van prestaties de aanbieder moet leveren. Het staat de aanbieder niet vrij om daarin te substitueren of zonder expliciete toestemming van het zorgkantoor meer of andere zorg te leveren dan in de productieafspraken is vastgelegd.

• Brochures / voorlichting

  • GGZ Kompas, CvZ, oktober 2008.

    Met het GGZ -Kompas verduidelijkt het CVZ wat de aard en omvang van de wettelijke aanspraken
    zijn die per 1 januari 2008 worden overgeheveld van de AWBZ naar de Zorgverzekeringswet én wat
    er achterblijft in de AWBZ. Het GGZ Kompas is een naslagwerk over de overheveling van de ggz voor medewerkers van zorgverzekeraars, zorgkantoren en zorgaanbieders.

  • AWBZ kompas, CvZ, januari 2009.

    In het AWBZ-Kompas staat precies omschreven welke zorgvormen tot de AWBZ behoren. Ook geeft het kompas inzicht in de wet- en regelgeving én verduidelijkt het hoe de AWBZ-aanspraken zich verhouden tot andere wettelijke regelingen.

  • AWBZ kompas - uitspraken RZA, CvZ, januari 2009.

    Dit zijn samenvattingen van uitspraken van de Commissie Verzekerings- en Indicatiegeschillen van het CVZ of van een rechterlijke instantie.

  • website AWBZ-kompas, CVZ, juli 2007.

    Zorgprofessionals in de AWBZ kunnen vanaf nu gebruik maken van het AWBZ-Kompas, waarin precies staat omschreven welke zorgvormen tot de AWBZ behoren. Ook geeft het kompas inzicht in de wet- en regelgeving én verduidelijkt het hoe de AWBZ-aanspraken zich verhouden tot andere wettelijke regelingen. Met het AWBZ-Kompas wil het CVZ bevorderen dat iedereen die zich beroepsmatig met de AWBZ bezig houdt deze wet op een eenduidige manier uitlegt. Het AWBZ-Kompas is bereikbaar via de de website www.cvz.nl (kies item AWBZ-kompas uit het linkermenu).

  • VWS antwoorden op de vragen over bijkomende kosten opgelegd door zorginstellingen bovenop de AWBZ-bijdrage (o.a. waskosten), VWS, oktober 2004.
    
  • CvZ Brochure "Daar hebt urecht op in een AWBZ-instelling", CvZ, juni 2009.

    Informatie over verstrekkingen en bijdragen in AWBZ-zorginstellingen

Zie voor de discussies over bovenstaande teksten de rubriek ontwikkelingen awbz

Toelichting