Introductie

De toelating, bouw van zorginstellingen wordt per 1 januari 2006 geregeld via de wet toelating zorginstellingen. Deze wet regelt tevens de verslaggeving door zorginstellingen. De wet is de opvolger van de Wet Ziekenhuisvoorzieningen, die nu is komen te vervallen. Tevens vervangt de wet delen van de AWBZ.

De wet verwijst soms naar Algemene Maatregelen van de Bestuur. Deze zijn vrijwel allemaal opgenomen in het uitvoeringsbesluit WTZi. Voor het wijzigen van een AMVB (en dus van dit besluit) krijgt de Tweede Kamer de gelegenheid om eventueel over de wijziging in debat te gaan met de minister (voorhangprocedure). Daarnaast is er nog de beleidsvisie die de hoofdlijnen van het toelatings- en bouwbeleid aangeeft.

In de ministeriele regelingen worden vaak de meer uitvoerende zaken geregeld die regelmatig kunnen wijzigingen zoals allerlei bedragen. Deze regelingen worden niet vooraf aan de Tweede Kamer voorgelegd. Alle regelingen zijn samengevat in de regeling zorgverzekering. Uitzondering hierop zijn de beleidsregels WTZi die de uitwerking vormt van de beleidsvisie.

Wetteksten

• Wettekst

  • Wet toelating zorginstellingen, januari 2008.
    

• Koninklijke besluiten

  • Beleidsvisie wtzi, VWS, mei 2008.
    
  • Uitvoeringsbesluit WTZi, januari 2008.
    

• Ministeriële regelingen

  • Beleidsregels WTZi (zonder sectorspecifieke bijlage), VWs, mei 2008.
    
  • Beleidsregels WTZi, VWS, juli 2007.
    
  • Regeling toezicht WTZi, VWS, mei 2008.
    
  • Regeling verslaggeving WTZi, januari 2008.
    

Zie voor de discussies over bovenstaande teksten de rubriek ontwikkelingen wtzi

Toelichting

Hoofdpunten van de WTZi

Korte typering WTzi:

• een vierjaarlijkse beleidsvisie van de Minister van VWS (inclusief een financieel kader) m.b.t. een een kwalitatief goed, doelmatig, evenwichtig en voor een ieder toegankelijk stelsel van gezondheidszorg;
• toelating benodigd voor het verlenen van verzekerde zorg (overheveling vanuit ZFW/AWBZ);
• winstoogmerk is voor de daartoe aangewezen instellingen toegestaan;
• beleidsregels omtrent het beoordelen van aanvragen voor een toelating. Deze beleidsregels worden door de Minister vastgesteld en bevatten criteria voor spreiding en behoefte en prioriteitscriteria voor aanvragen van een toelating met bouw;
• toelatingen voor het verlenen van zorg worden afgegeven door het College voor zorgverzekeringen (er ligt een voorstel tot wijziging van de WTZi voor in de Tweede Kamer waardoor deze toelatingen zullen worden afgegeven door de Minister van VWS);
• toelatingen voor het verlenen van zorg waarbij een aangewezen vorm van bouw plaatsvindt worden afgegeven door de Minister van VWS. Deze worden getoetst aan financieel kader en prioriteitscriteria in een tweejaarlijkse aanvraagronde;
• voor bouw waarvoor een toelating is vereist is vervolgens een vergunning van het College bouw nodig;
• het College bouw toetst de voorgenomen bouw aan door het College opgestelde prestatie-eisen;
• het College bouw kan voorschriften in de vergunning opnemen met het oog op een goed verloop van de bouw;
• de Minister kan in de toelating bepalen dat bij het College een eindverantwoording van de bouw noodzakelijk is;
• saneringsregeling.

Kaderwet

De WTZi is een kaderwet die ingevuld wordt via Algemene Maatregelen van Bestuur. Dit zijn:

• De Beleidsvisie
  In de beleidsvisie geeft de minister de hoofdlijnen van het beleid aan, met de punten waar hij de komende tijd op wil sturen.
• De Beleidsregels
  De beleidsregels zijn het instrument van de minister om aanvragen voor een toelating te kunnen beoordelen.
• Uitvoeringsbesluit WTZ
  In het uitvoeringsbesluit zijn de Algemene Maatregelen van bestuur opgenomen waarnaar in de wet wordt verwezen. Het gaat om de aanwijzing van instellingwen die onder de wet vallen, het (niet) toestaan van winstoogmerk, de aanvraag toelating, het bouw-regime, de sanering, transparantie-eisen en gegevensverstrekking.

VWS heeft op haar website een hoekje geopend met informatie over de WTZi:

• Dossier WTZi

Hieronder gaan we verder in op:

• de reikwijdte
• de toelating
• bouwvergunning
• transparantie-eisen en jaardocument

Reikwijdte

De reikwijdte van de WTZi is groter dan die van de WZV en omvat in beginsel alle zorginstellingen (dus ook Riagg en Ribw). De wet bepaalt vervolgens welke onderdelen van toepassing zijn voor de verschillende soorten instellingen. Dit maakt een gedifferentieerde benadering mogelijk. De wet voorziet in de mogelijkheid van ver(der)gaande dereguleringen. Of VWS daar ook gebruik van gaat maken, zal de toekomst moeten leren.

Toelating

De in de AWBZ geregelde toelating van zorginstellingen is nu in de WTZi geregeld. Waar voorheen het College voor
Zorgverzekeringen de toelating verleende is dit nu gecentraliseerd bij het ministerie van VWS.

Bij de aanvraag voor de toelating wordt getoetst of de zorginstelling aan bepaalde eisen voldoet. De eisen zijn terug te vinden in het Uitvoeringsbesluit en de beleidsregels.
De nieuwe toelatingsprocderure vervangt de "verklaring van behoefte" zoals we die van de WZV kenden.
Een instelling moet een WTZi-toelating aanvragen, wanneer een instelling na de inwerkingtreding van de WTZi:

• een nieuwe instelling opricht om zorg te leveren ten laste van de Zvw of AWBZ, of
• zorg aan gaat bieden die niet in uw huidige toelating is verwerkt (zoals een nieuwe AWBZ-functie), of
• het aantal plaatsen waarvoor u bent toegelaten wilt wijzigen, of
• een zorginstelling gaat bouwen (uitbreiding, vervanging, nieuw), huren of een zorggebouw in gebruik gaat nemen.

Van belang is te weten wat nu de speelruimte is binnen een bestaande toelating. Telefonische informatie van VWS leert het volgende over de GGZ:

• wijziging van doelgroep zoals omschreven in het besluit zorgaanspraken is een wijziging die in de toelating geregeld moet worden. Je kunt dus niet zomaar bedden voor GGZ-patienten omzetten in algemene ouderenzorg of zorg voor verstandelijk gehandicapten.
• wel kun je bedden voor bijvoorbeeld volwassenenzorg omzetten in bedden voor verslavingszorg (blijft binnen de doelgroep psychiatrische problematiek), tenzij de beleidsvisie of beleidsregels zich daar tegen verzetten. De ervaring leert dat een verschuiving van volwassenbedden naar kinder- en jeugdbedden wel weer toestemming van VWS behoeft, ook al is de regelgeving hier niet helder over

De huidige toelatingen worden gelijkgesteld aan een WTZi-toelating. De in de bestaande toelating, vergunning e.d. vermelde voorschriften blijven van kracht.

Bouwvergunning

De bouwvergunning wordt afgegeven door het College bouw zorginstellingen.

Kleinschalige woonvoorzieningen

Kleinschalige woonvoorzieningen vallen buiten het bouwregime. De WTZi en de onderliggende regelgeving definiëren kleinschalige woonvoorzieningen als volgt:

• Woonvormen tot en met 25 plaatsen (per postcodegebied) bij licht verblijf.
• Woonvormen tot en met 12 plaatsen bij (per postcodegebied) zwaar verblijf. NB: Bestaande RIBW-en vallen ook buiten het bouwregime.

Grootschalige intramurale instellingen

Alle intramurale instellingen vallen onder het bouwregime, behalve de kleinschalige woonvoorzieningen en de bestaande RIBW-en.
Instellingen die uitsluitend extramurale zorg verlenen, vallen buiten het bouwregime.
Of u wel of niet onder het bouwregime valt, wordt niet op instellingsniveau bepaald maar op locatieniveau.

Vormen van bouw

• bouw gericht op de oprichting van een nieuwe instelling;
• vervangende nieuwbouw;
• uitbreidingsbouw (in m²), wanneer die meer kost dan het bedrag dat voor de instelling beschikbaar is voor instandhoudingsinvesteringen op grond van de WTG-beleidsregel inzake instandhoudingsinvesteringen;
• instandhoudingsbouw van een AWBZ-instelling die persoonlijke verzorging, verpleging en ondersteunende begeleiding verleent in combinatie met verblijf aan cliënten met een somatische of psychogeriatrische aandoening of beperking, wanneer die instandhoudingsbouw meer kost dan het bedrag dat voor de instelling beschikbaar is voor instandhoudingsinvesteringen op grond van de WTG beleidsregel inzake instandhoudingsinvesteringen (bedoeld voor verzorgingshuizen);
• instandhoudingsbouw van een academisch ziekenhuis, wanneer die meer kost dan hetgeen beschikbaar is voor instandhoudingsinvesteringen op grond van het Bekostigingsbesluit WHW;
• bouw ten behoeve van kinderdagcentra;
• bouw naar aanleiding van een vergunning verkregen op grond van de Wet op bijzondere medische verrichtingen.

De gedetailleerde omschrijvingen van de soorten voorzieningen die onder het bouwregime vallen, zijn te vinden in het Uitvoeringsbesluit.

Prestatie-eisen

• de website van het Bouwcollege

Transparantie-eisen

Nieuw ten opzichte van de WZV zijn de eisen die gesteld worden aan het bestuur en de bedrijfsvoering van zorginstellingen. De discussie over de Corperate Governance is nu in de wet verankerd.

Bestuursstructuur

De eisen die aan de bestuursstructuur worden gesteld, zijn:

• Er is een raad van toezicht
• Geen dubbelfuncties van bestuurders en toezichthouders
• Duidelijke verantwoordelijkheidsverdeling
• Er is een conflictregeling
• Een zorginstelling moet in de statuten opnemen wie een enquêteverzoek bij de Ondernemingskamer kan indienen.

De keuze wie - naast de cliëntenvertegenwoordiging - op grond van de statuten toegang krijgt tot de Ondernemingskamer, ligt bij de instelling. Bij de cliëntenvertegenwoordiging komen bijvoorbeeld cliëntenraden, NP/CF of Consumentenbond in aanmerking.
Daarnaast kan de zorginstelling toegang verlenen tot de Ondernemingskamer aan:

• vertegenwoordiging van beroepsbeoefenaren (zoals de medische staf, de verpleegkundige/verzorgende adviesraad),
• de inspecteur van de IGZ.

Bedrijfsvoering

• Er is inzicht in de samenwerkingsrelaties met andere rechtspersonen
• Er is een adequate financiële administratie
• Bedrijfsvoeringbeslissingen voldoen aan interne regels en wettelijke, statutaire en contractuele juridische verplichtingen
• De zorgactiviteiten van de instelling worden onderscheiden van de overige activiteiten van de instelling.

Zorginstellingen krijgen één jaar de tijd, dus tot 1 januari 2007, om aan de eisen voor een transparante bestuursstructuur en een ordelijke bedrijfsvoering te voldoen.

Gegevensverstrekking / Jaardocument

De WTZi regelt net als de WZV de gegevensverstrekking van instellingen aan de overheid. Nieuw is de introductie van het Jaardocument. Zie verder de

• pagina gegevensverstrekking ex WTZi (het jaardocument)