Kenniscentra GGZ

 

Inleiding

In de Beleidsvisie Geestelijke Gezondheidszorg 1999 signaleert VWS knelpunten op het terrein van onderzoek. Er is sprake van achterblijvende onderzoeksinspanning en een gebrek aan valide kennis, terwijl de wel aanwezige kennis over (kosten-)effectieve behandelmethoden onvoldoende snel en systematisch wordt geïmplementeerd.
Ook is er sprake van een onvoldoende afstemming tussen onderzoek,
praktijk, kennisoverdracht en beleid op het ggz-terrein; de noodzakelijke
infrastructuur is onvoldoende aanwezig. Hierdoor blijven kwaliteit en
doelmatigheid van de ggz-zorg achter.

In de beleidvisie wordt de aanwijzing van kenniscentra gezien als een van de speerpunten om tot verbetering van die knelpunten te komen. Naast kenniscentra vindt een intensivering van het toegepast en wetenschappelijk onderzoek plaats en is een stimuleringsprogramma richtlijnen en zorgprogramma’s gestart.

De aan te wijzen kenniscentra ggz vallen onder de Wet Bijzondere Medische verrichtingen. Deze wet geeft VWS het handvat kenniscentra te reguleren én financieel te ondersteunen.

Het kabinet Balkenende geeft met de nota Kennis Innovatie en meedoen uit 2003 een start voor een nieuw subsidiebeleid voor o.a de kennisontwikkeling in de zorg.

Wet Bijzondere Medische verrichtingen

De Wet Bijzonder Medische Verrichtingen (WBMV)geeft VWS de mogelijkheid om bepaalde verrichtingen te verbieden als een instelling daar geen vergunning voor heeft (regulering door verboden). De wet biedt echter ook de mogelijkheid bepaalde verrichtingen te reguleren door financiele ondersteuning (art 8). Op basis van een door VWS te publiceren beleidsvisie kunnen instellingen zich vervolgens inschrijven om die verrichting uit te mogen gaan voeren. De kenniscentra GGZ vallen onder dit laatste.

Beleidsvisies en aanwijzingen (tot 2003)

Met gebruikmaking van artikel 8 van de Wet op de bijzondere medische verrichtingen (WBMV) wil VWS specifieke kenniscentra in de ggz aan te wijzen en tevens financieel te ondersteunen. Dit artikel schrijft voor dat VWS een beleidsvisie dient te publiceren op basis waarvan instellingen kunnen intekenen.
De beleidsvisie dient als beoordelingskader op grond waarvan instellingen kunnen verzoeken te worden aangewezen als landelijk kenniscentrum.

Subsidie- en Kennisbeleid VWS vanaf 2003

Het subsidiebeleid van VWS richt zich op verschillenden clusters. Een daarvan is kennis. het betreft subsidies aan instellingen die ten behoeve van VWS of anderen kennis verzamelen en bewerken, zich bezighouden met kwaliteits- en deskundigheidsbevordering door middel van onderzoek, informatie-uitwisseling, opleidingen, en het ontwikkelen en implementeren van richtlijnen en methodieken. In deze paragraaf geven we eenoverzicht van de disvussie over het VWS subsidiebeleid.

Documenten:

Kenniscentra GGZ

Hieronder treft u een kort overzicht van de kenniscentra.
Het Trimbosinstituut ondersteunt en inventariseert de ontwikkeling van kenniscentra in de GGz en heeft op haar website een aparte rubriek geopend met informatie over de huidige stand van zaken met betrekking tot deze kenniscentra. Wat zijn het, wat doen ze, met welke thema's houden zij zich bezig?

Kenniscentrum voor arbeidsrelevante psychische aandoeningen.

het kenniscentrum NKAP wil artsen en andere professionals ondersteunen bij hun streven arbeidsuitval te voorkomen of te reduceren door effectief op psychische klachten te interveniëren. Zij biedt deze beroepsgroepen toepasbare kennis ontwikkeld in de praktijk en getoetst door wetenschappers.

Deelnemende instellingen in NKAP zijn: Altrecht, Parnassia, psycho-medisch centrum, GGZ Nederland, GGZ Groningen, GGZ Oost Brabant, Jellinek.

Kenniscentrum eetstoornissen Nederland

De website van het Kenniscentrum Eetstoornissen Nederland heeft tot doel het publiek, cliënten en professionals te voorzien van voor hen relevante, actuele informatie op het gebied van eetstoornissen.

Het ministerie van VWS heeft medio 2000 het Algemeen Psychiatrisch Ziekenhuis de Robert-Fleury Stichting in Leidschendam aangewezen als Landelijk Kenniscentrum Eetstoornissen. De ontwikkeling en uitvoering van het Kenniscentrum vindt plaats in nauwe samenwerking met: De Rijngeestgroep (RGG), Altrecht, het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU), het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), de Stichting Anorexia Boulimia Nervosa (SABN), het Trimbos instituut (Ti) en het ministerie van VWS.

Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie

Accare is in januari 2002 door het Ministerie van VWS aangewezen als penvoerder van het Landelijk Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie met een looptijd van 2002 tot 2007.
Uitgangspunt is dat voor het verwezenlijken van een aantal doelen landelijk voldoende kennis van hoog niveau aanwezig is.
Het Kenniscentrum beoogt deze kennis te benutten voor het ontwikkelen en implementeren van protocollen die breed toepasbaar zijn in de zorg wat betreft diagnostiek en behandeling van kinderen met psychiatrische stoornissen.
Er zal een landelijk dekkend netwerk in de vorm van een samenwerkingsverband van alle academische en per regio met hen samenwerkende regionale algemene kinder- en jeugdpsychiatrische instellingen worden opgericht.

Participanten zijn:
- De academische centra ACKION Nijmegen, UMCKJP Utrecht, Curium te Leiden mede namens en met inbreng van het Sofia Kinderziekenhuis KJP te Rotterdam, ACKJP te Groningen, Pedologisch Instituut te Amsterdam mede namens en met inbreng van de Argonaut.
- Regionale centra: Stichting KJP Oost Nederland, KJP Amersfoort “Symfora”, De Jutter in Den Haag, Triversum Alkmaar, Accare (Circuit KJP te Drenthe, GGZ-jeugd Friesland en GGZ-jeugd Groningen).
- Patiënten/ouderverenigingen: Balans, NVA, Tourette Vereniging en de Angst, Dwang en Fobie stichting.

Kenniscentum interculturele ggz

Het Kenniscentum interculturele ggz MIKADO werd in juli 2002 door de toenmalige Minister Borst-Eilers van het Ministerie van VWS aangewezen als een van de landelijke kenniscentra die meer samenhang en afstemming moeten gaan realiseren tussen het onderzoek, het beleid en de praktijk op het terrein van de GGZ. Sinds januari 2003 is het uitvoerend bureau van MIKADO operationeel.

MIKADO is het landelijke kenniscentrum op het gebied van de interculturele geestelijke gezondheidszorg, opgericht om praktijk, wetenschap en beleid beter op elkaar af te stemmen. MIKADO richt zich op hulpverleners, onderzoekers en beleidsmakers. Hulpverleners krijgen van MIKADO ondersteuning bij kennisverwerving en het toepassen van wetenschappelijke kennis in de praktijk. Vraagstukken uit de praktijk worden door MIKADO aangevoerd als mogelijke thema’s voor wetenschappelijk onderzoek. Daarnaast stimuleert MIKADO beleidsmakers tot het ontwikkelen van beleid gericht op interculturele geestelijke gezondheidszorg. Met deze aanpak wil MIKADO zowel de kennisoverdracht als de praktische zorg verbeteren.

Aan Mikado nemen deel Bavo RNO Groep, Altrecht, GGZ Midden-Brabant, GGZ Buitenamstel, Parnassia, GGZ-Nederland.

Impact Kenniscentrum voor psychosociale zorg na rampen

Stichting Impact heeft tot doel het bevorderen van kwalitatief hoogwaardige en adequaat georganiseerde psychosociale zorg na rampen.Tot het takenpakket van Stichting Impact horen het bundelen van ervaring en wetenschappelijke kennis, het inzichtelijk maken en beschikbaar stellen hiervan voor uiteenlopende doelgroepen en het bevorderen van samenwerking tussen betrokken partijen.
De ministeries van VWS, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Defensie hebben in april 2003 de Stichting Impact opgericht. De stichting is gehuisvest in AMC / de Meren in Amsterdam.

kenniscentrum ouderenpsychiatrie

Op 26 september 2003 is het Nederlands Kenniscentrum Ouderenpsychiatrie in Zeist geopend. Het kenniscentrum heeft als uiteindelijk doel de kwaliteit van zorg aan ouderen met psychische en psychiatrische problemen te verbeteren. Het centrum wil bestaande kennis bundelen en in kaart brengen, en nieuwe kennis ontwikkelen. De speciale website, die op dezelfde dag is opengesteld, zal een belangrijke rol gaan spelen in het ontsluiten van de kennis.

Het kenniscentrum is een initiatief van de hoogleraren ouderenpsychiatrie Thea Heeren (Altrecht) en Piet Eikelenboom (GGZ Buiten-Amstel), en wil zich gaan richten op zowel de professional als op het brede publiek. Verwijzers kunnen bijvoorbeeld via de site van het kenniscentrum vragen stellen aan hulpverleners die gespecialiseerd zijn in ouderenpsychiatrie. Ook is het mogelijk een overzicht te krijgen van het hulpaanbod op het gebied van ouderenpsychiatrie en kunnen (familieleden van) patiënten voor meer informatie worden verwezen naar de site.
Daarnaast kunnen professionals en studenten artikelen opvragen, publiceren en hulp vragen bij de redactie, en wil het centrum protocollen ontwikkelen en helpen implementeren. In de toekomst zal ook het publiek via de site vragen kunnen stellen aan experts of met lotgenoten in contact kunnen komen.

expertisecentrum forensische psychiatrie

Het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP) is een 'virtueel' centrum, dat onderzoek initieert en kennis coordineert voor het veld. Doel van het expertisecentrum is transparantie en kwaliteitsverbetering op twee gebieden: de behandeling van patienten en het onderzoek naar effectieve behandelingen.

Het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie is een initiatief van het ministerie van Justitie, het ministerie van VWS en de klinieken voor forensische psychiatrie.
Eén van de belangrijkste taken van het EFP is de regie en coördinatie van het onderzoek in de forensische psychiatrie. Hiertoe is door alle forensisch psychiatrische klinieken een overeenkomst gesloten met het EFP.

Kenniscentrum Rehabilitatie

Het Kenniscentrum Rehabilitatie (KCR) is in 2003 opgericht door vijf Geestelijke Gezondheidszorg instellingen (GGz), drie opleidingsinstituten, een wetenschappelijk onderzoeksinstelling en de landelijke belangenorganisatie van GGz-instellingen (LPR).

Kenniscentrum Schizofrenie

Het Kenniscentrum Schizofrenie stelt zich ten doel de wetenschappelijke kennis over de behandeling en rehabilitatie van patiënten met schizofrenie of verwante psychosen te vergroten en beschikbaar te maken, ter verbetering van de kwaliteit van zorg en van de maatschappelijke positie van patiënten. Het streven is erop gericht om te komen tot een continue en samenhangende zorg van hoge kwaliteit in alle GGz-regio's in Nederland, waarbij het toekomstperspectief voor de patiënten centraal staat.

Deelnemende partijen in het kenniscentrum zijn:

zie verder:

Kenniscentrum Autisme

In 1998 en 1999 hebben het Dr. Leo Kannerhuis(Centrum voor behandeling van autisme), het Centrum Autisme Noordelijk Zuid-Holland (onderdeel van de Rijngeest Groep), Amarant, stichting Sint Marie en de Centrale RINO Groep (opleidings instituut voor de GGZ en verwante sectoren) hun plannen voor de ontwikkeling en verspreiding van kennis op het gebied van autisme gebundeld in het Kenniscentrum Autisme Nederland. De initiatief nemers onderkenden dat zij naast hun primaire taak als hulpverlener en opleider extra aandacht wilden besteden aan de verdere professionalisering van de kenniscyclus rond autisme. Er wordt weliswaar samengewerkt met universitaire centra, maar landelijke coördinatie en afstemming ontbreken. Met een sector overschrijdende benadering wil het kenniscentrum de beschikbare ervaring en (nieuwe) kennis op het gebied van autisme bundelen en verspreiden én een brugfunctie tussen wetenschap en praktijk vervullen.

Overige kenniscentra

Naast de bovengenoemde centra bestaan er nog kenniscentra voor

 

email

contact

wie ben ik