home > zorgbeleid > kwaliteit > kwaliteitswet

kwaliteitswet zorginstellingen

Introductie
2009
2005
2004
2003
2002 -

Introductie

Zorg kan worden verleend door een persoon of door een instelling; een tussenvorm is er niet. Op instellingen is de Kwaliteitswet Zorginstellingen van toepassing. Voor personen (individuele beroepsbeoefenaren) geldt de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG).

Deze wetgeving richt zich op de zorgaanbieders. Er is ook een wet die zich richt op de relatie tussen arts en patiënt: de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO). Tenslotte zijn er 2 wetten die vooral gericht zijn op de positie van de patiënt: de Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector (WKCZ) en de Wet Medezeggenschap Cliënten Zorgsector (WMCZ).

Tesamen vormt dit globaal gesproken de wetgeving op het gebied van kwaliteit van zorg.

Deze pagina richt zich op de Kwaliteitswet Zorginstellingen.

Hieronder treft u een korte samenvatting van de Kwaliteitswet aan

Het doel is het waarborgen van het kwaliteitsniveau van de zorg in Nederland. Uitgangspunt van de kwaliteitswet is de eigen verantwoordelijkheid van de instellingen. De wet formuleert globale eisen en regelt de wijze waarop toezicht en handhaving zullen plaatsvinden.
De wet is van toepassing op alle instellingen, die een organisatorisch verband vormen dat strekt tot verlening van zorg.

Belangrijkste onderwerpen:

1. Verantwoorde zorg.
Instellingen moeten verantwoorde zorg leveren. Dit betekent zorg die doelmatig, doeltreffend en patiëntgericht is en aansluit bij de reële behoefte van de patiënt.

2. Organisatie.
De organisatie van de instelling moet zodanig zijn dat deze leidt tot verant-woorde zorg, dit heeft onder meer betrekking op kwalitatief en kwantitatief adequaat personeel en materiaal en goede verantwoordelijkheids-toedeling. Bij de organisatie van de zorgverlening betrekt de zorgaanbieder de resultaten van het overleg tussen zorgaanbieders, zorgverzekeraars en patiënten/consumentenorganisaties.

3. Kwaliteitssysteem.
De instelling moet de kwaliteit van zorg systematisch bewaken, beheersen en verbeteren. Onder een kwaliteitssysteem wordt verstaan een stelsel van vastgelegde eisen, regels en procedures dat tot doel heeft te verzekeren dat een product of een te verlenen dienst aan de gestelde eisen voldoet en blijft voldoen. Het systeem omvat het hele proces van de zorgverlening, vanaf de feitelijke vaststelling van de behoefte van de patiënt/ cliënt tot aan de uitkomsten van de feitelijke zorgverlening. Het systeem is voor de instelling zelf een middel om de kwaliteit te bewaken en te bevorderen. Daarnaast maakt het systeem voor verzekeraars en patiënten/consumentenorganisaties duidelijk hoe de instelling kwaliteitsbewaking en -bevordering vormgeeft.

4. Kwaliteitsjaarverslag.
In dit jaarverslag legt de zorgaanbieder verantwoording af over het gevoerde kwaliteitsbeleid. In het jaarverslag staat onder meer:
- of en, zo ja op welke wijze patiënten/ consumenten bij het kwaliteitsbeleid betrokken zijn geweest;
- de frequentie waarmee en de wijze waarop de kwaliteitsbeoordeling heeft plaatsgevonden en het resultaat daarvan;
- welk gevolg de instelling heeft gegeven aan klachten en meldingen over de kwaliteit van de verleende zorg.
Het verslag wordt gestuurd aan de minister van VWS, de regionale inspecteur van het staatstoezicht op de volksgezondheid en aan de organisatie die de belangen van patiënten in algemene zin behartigt.

De inspectie heeft in twee circulaires van maart 1997 en maart 2000 eisen gesteld aan de verslagen:

5. Handhaving en toezicht.
De minister van VWS kan ten aanzien van bovenstaande punten de instelling schriftelijke aanwijzingen geven indien deze bepalingen niet (voldoende) worden nageleefd. Indien het nemen van maatregelen in verband met gevaar voor de veiligheid of de gezondheid kan de inspecteur van het staatstoezicht op de volksgezondheid een schriftelijk bevel geven.
Met het toezicht op de naleving van bovenstaande bepalingen, aanwijzingen en bevelen zijn belast de (hoofd)inspecteurs van het staatstoezicht op de volksgezondheid.

In juli 2002 heeft VWS een voorstel naar de Tweede Kamer gestuurd om de kwaliteitswet te wijzigen. Met dit voorstel wil VWS de positie van de toezichthouder -de inspectie- versterken door een meldingsplicht in te voeren. VWS motiveert dit als volgt:

"In een kwaliteitsstelsel waarin de verantwoordelijkheid voor goede zorg primair bij de zorgaanbieder is komen te liggen, is de taak van de Inspectie in eerste instantie gericht op het toetsen van de vraag of de zorgaanbieder zich heeft verzekerd van voorwaarden die redelijkerwijs tot goede zorg zullen leiden. Daarnaast dient de inspectie te zorgen voor een adequate reactie wanneer de zaken fout gaan of dreigen fout te gaan. De ontwikkeling van dit kwaliteitsstelsel is niet altijd gepaard gegaan met een aanscherping van de verantwoordingsplicht en informatieverstrekking jegens de toezichthouder. Hierdoor is de Inspectie op een informatieachterstand gezet. Ik acht dit een onwenselijke situatie, omdat hiermee afbreuk wordt gedaan aan de functie van de IGZ als oog en oor van de overheid en daarmee het vertrouwen in de overheid kan worden aangetast. Met dit wetsvoorstel beoog ik deze informatie-achterstand op een aantal gebieden op te heffen."

Zie verder:

kwalitietswet

Documenten

Vragen en antwoorden rapport "Implementatie Kwaliteitswet zorginstellingen" van de Algemene Rekenkamer, VWS, september 2009 (Tweede Kamer 31961 nr.5).
Lijst van vragen en antwoorden Implementatie Kwaliteitswet zorginstellingen, VWS, augustus 2009 (Tweede Kamer 31961 nr.4).
Rapport Algemene Rekenkamer Implementatie Kwaliteitswet zorginstellingen, VWS, juni 2009.
Dit onderzoek gaat over de uitvoering van de Kwaliteitswet zorginstellingen. De Rekenkamer heeft gekeken naar de wijze waarop partijen invulling hebben gegeven aan de principes die ten grondslag liggen aan de Kwaliteitswet (zelfregulering en toezicht op toezicht).